ΕΒΔΟΜΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ
ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΤΩΝ Ι. ΣΥΝΟΔΩΝ
ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Oradea Ρουμανία

1-4 ΜΑΡΤΙΟΥ 2007

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ

Από την 1-4 του μηνός Μαρτίου 2007 συναντήθηκαν στην Oradea (Ρουμανία) οι Πρόεδροι των Ιερών Συνόδων της Ιεραρχίας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, συνοδευόμενοι από ειδικούς συμβούλους. Εκπροσωπήθηκαν επτά Ιερές Σύνοδοι: Της Αλβανίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, της Βουλγαρίας, της Ελλάδος, της Ρουμανίας, η διεθνής Ιερά Σύνοδος των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου (Σερβία, Μαυροβούνιο, της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας) και της Τουρκίας.

Στη συνάντηση έλαβαν μέρος επίσης οι Αποστολικοί Νούντσιοι της Αγίας Έδρας στη Ρουμανία, και παρά τη Ενωμένη Ευρώπη στις Βρυξέλλες, μερικοί Ιεράρχες της Ιεράς Συνόδου της Καθολικής Ιεραρχίας της Ρουμανίας και ο Γενικός Γραμματέας των Ιερών Συνόδων της Ιεραρχίας των κρατών μελών της ΕΕ (COMECE). Η Συνάντηση, η οποία προετοιμάστηκε από το Συμβούλιο των Ιερών Συνόδων της Ευρώπης (CCEE), φιλοξενήθηκε από την Ιερά Σύνοδο της Καθολικής Ιεραρχίας της Ρουμανίας και από τον επιχώριο Επίσκοπο Βυζαντινού Ρυθμού της Οradea Mare, Σεβασμιότατο κ. Virgil Bercea. Στις εργασίες προέδρευε ο Εκλαμπρότατος Καρδινάλιος Peter Erdö, Πρόεδρος του CCEE και ο Εκλαμπρότατος Καρδινάλιος κ. Vinko Puljic, Αρχιεπίσκοπος του Σαράγιεβο.

  Το θέμα που μελετήθηκε ήταν μεγάλης σημασίας και επίκαιρο όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και παγκοσμίως: «Οι μικτοί γάμοι και η οικογένεια στην Ευρώπη».

 Οι «μικτοί γάμοι» (μεταξύ ενός ατόμου Καθολικού δόγματος και ενός ατόμου Βαπτισμένου σε άλλο χριστιανικό δόγμα και οι γάμοι «μικτού θρησκεύματος» (μεταξύ ενός ατόμου Καθολικού και ενός ατόμου μη Βαπτισμένου, είναι μία πραγματικότητα στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου ζουν μαζί, Καθολικοί, Ορθόδοξοι και Μουσουλμάνοι, αλλά επεκτείνονται και σε άλλες περιοχές των κρατών της Ευρώπης, ως συνέπεια του φαινομένου της μετανάστευσης, που αλλάζει συνεχώς την κατάσταση της κοινωνίας των διαφόρων κρατών.

Οι Ιεράρχες δεν διαπίστωσαν κάποια ειδικά προβλήματα στους Γάμους μεταξύ χριστιανών διαφορετικού λειτουργικού τυπικού (π.χ. Ρωμαϊκού και Βυζαντινού Τυπικού).

Για τους Γάμους μεταξύ Καθολικών και Ορθοδόξων υπάρχει η βάση μιας κοινής πίστης, αλλά δεν συμμερίζονται την ίδια θεολογική άποψη, όσο αφορά στο Μυστήριο του Γάμου και επομένως διαφέρει και η προσέγγιση στο θέμα του διαζυγίου και της διάλυσης του δεσμού του Γάμου. Οι συνέπειες γίνονται έντονα αισθητές τόσο στην καθημερινή πράξη της μυστηριακής ζωής, όσο και στα κριτήρια που χρησιμοποιούν τα Εκκλησιαστικά Δικαστήρια. Συμβαίνει κάποιες φορές να μην αναγνωρίζεται το Βάπτισμα στην Καθολική Εκκλησία με συνέπεια να αναβαπτίζεται εκείνος (η) που ανήκει στην Καθολική Εκκλησία.

Ο διάλογος με τις Εκκλησίες της Μεταρρυθμίσεως φαίνεται να έχει προοδεύσει περισσότερο στην αναζήτηση λύσεων αυτών των προβληματισμών, παρόλο που οι θεολογικές διαφορές είναι ακόμη μεγαλύτερες.

Συνεχώς αυξάνονται οι γάμοι μεταξύ εκείνων που ανήκουν σε «διαφορετική θρησκεία», και πρώτα από όλα με τους Μουσουλμάνους. Οι εμπειρίες σ’ αυτές τις περιπτώσεις είναι διαφορετικές. Περιπλέκει την κατάσταση το γεγονός ότι συχνά η διαφοροποίηση αυτής της θρησκείας διασταυρώνεται με την εθνική διαφοροποίηση. Αυτή η τελευταία διαφορά αποδεικνύεται ως η πιο αποφασιστική και ταυτόχρονα προβληματική.

Οι Πρόεδροι των Ιερών Συνόδων της Ιεραρχίας αναγνώρισαν και θετικά στοιχεία, αλλά δεν σιώπησαν μπροστά στις μεγάλες δυσκολίες και στο ρίσκο που αντιμετωπίζουν αυτού του είδους οι Γάμοι. Η αύξηση της θρησκευτικής αδιαφορίας, οι χωρισμοί, η εξάρτηση από την οικογένεια, οι περιορισμοί που τίθενται συχνά στη γυναίκα, η απομόνωση της εθνικής μειονότητας, η απώλεια της εθνικότητας , οι δυσκολίες για την διαπαιδαγώγηση των παιδιών.

Αφού έγινε μία πανοραμική εξέταση αυτής της κατάστασης, οι Ιεράρχες εμβάθυναν στο θέμα σε επίπεδο θεολογικό, ανθρωπολογικό, ηθικοκοινωνικό , εκκλησιολογικό, νομικό, οικουμενικό και ποιμαντικό.

Ο Εκλαμπρότατος Καρδινάλιος κ. Peter Erdö και ο καθηγητής κ. Juliu Vasile Munean (Ρουμανία) χρησιμοποίησαν ενδιαφέροντα κριτήρια για την ερμηνεία και την ποιμαντική εφαρμογή της νομοθεσίας της Εκκλησίας, όπως αυτή προβλέπεται από τους Κανόνες του Κανονικού Δικαίου και τον Οικουμενικό Οδηγό.

Η παράδοση της Καθολικής Εκκλησίας θεωρεί προνομιούχους τους Γάμους μεταξύ Καθολικών, όχι μόνο εν όψει της διατήρησης και της μετάδοσης της πίστης, αλλά πάνω από όλα για το καλό της ίδιας της οικογενειακής κοινότητας. Όμως για σοβαρούς και λογικούς λόγους επιτρέπει την τέλεση μικτών γάμων και γάμων μεταξύ ατόμων διαφορετικής θρησκείας, όταν υπάρχει η πρόθεση να απομακρύνουν τους κινδύνους εγκατάλειψης της πίστης και με τη δέσμευση να κάνουν ό,τι είναι δυνατόν, ώστε να βαπτίσουν και να διαπαιδαγωγήσουν τα παιδιά στην Καθολική Εκκλησία. Ο Πρόεδρος του CCEE ολοκλήρωσε την εισήγησή του λέγοντας: «το θέμα των μικτών γάμων παραμένει μία επίκαιρη πρόκληση τόσο για τις οικουμενικές σχέσεις όσο και για την πιστή εφαρμογή των κανόνων του Κανονικού Δικαίου, αλλά και για το καθημερινό ποιμαντικό έργο».

Ενώπιον αυτών των καταστάσεων οι Ιεράρχες επιβεβαίωσαν το ενδιαφέρον τους στο να προωθήσουν, το συντομότερο δυνατό την προετοιμασία για το γάμο, την ωρίμανση της πίστης και τη συνειδητοποίηση της αξίας της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Η Συνάντηση των Προέδρων των Ιερών Συνόδων της Ιεραρχίας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για το έτος 2008, που θα γίνει στη Σόφια (Βουλγαρία) από τις 28 Φεβρουαρίου μέχρι τις 2 Μαρτίου, θα αφιερωθεί στο θέμα της προετοιμασίας των μελλονύμφων και της πνευματικής συνοδοιπορίας των μικτών ζευγαριών.

 Ως ποιμαντικό εργαλείο θα προταθεί από τις Ιερές Συνόδους της Ιεραρχίας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ένα είδος εγκολπίου για τους Ιερείς και όσους ασχολούνται με την ποιμαντική του Γάμου, αφιερωμένο στα προβλήματα των γάμων διαφορετικού δόγματος και διαφορετικού θρησκεύματος.

 Εύχονται επίσης το θέμα των μικτών γάμων να αντιμετωπιστεί σύντομα και σε οικουμενικό επίπεδο από τις υπάρχουσες Επιτροπές και τους Οργανισμούς του Διαλόγου.

 Το θέμα επίσης των μικτών γάμων θα μελετηθεί και στη Γενική Συνέλευση του CCEE στην αρχή Οκτωβρίου του 2007 στην Φάτιμα (Πορτογαλίας).

 Το βλέμμα όσων συμμετείχαν στη Συνάντηση επεκτάθηκε και στην κατάσταση της σημερινής οικογένειας της Ευρώπης. Ο Αποστολικός Νούντσιος παρά τη Ευρωπαϊκή Ενώσει, Σεβασμιότατος Andre Dupuy παρουσίασε εισήγηση σχετική με την εξέλιξη της οικογένειας στην Ευρώπη χρησιμοποιώντας στοιχεία του Ινστιτούτου Πολιτικής για την οικογένεια, που πρόκειται σύντομα να δημοσιευθούν. Είναι στοιχεία ανησυχητικά που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημογραφική κρίση στην Ευρώπη, την αύξηση των εκτρώσεων, (μία κάθε 30 δευτερόλεπτα), τη μείωση των γάμων, την αύξηση των διαζυγίων.

 Ο Γενικός Γραμματέας του COMECE μίλησε για το θεσμό της οικογένειας στην Ενωμένη Ευρώπη.

Για αρκετό καιρό ο θεσμός της οικογένειας δεν αποτέλεσε αντικείμενο διαλόγου στην Ευρώπη, η οικογένεια τώρα κάνει μια φοβισμένη επανεμφάνιση. Η πολιτική για την οικογένεια και για τα δικαιώματά της δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες της ΕΕ, είναι αρμοδιότητα των κρατών μελών. Όμως διάφορες επιλογές της ΕΕ στα πλαίσια της εργασίας, της μετανάστευσης, της κοινωνικής προστασίας, των ΜΜΕ, έχουν μία σημαντική έμμεση επίπτωση πάνω στην οικογένεια.

Ιδιαίτερα, εξαιτίας του συναγερμού που προκαλεί η δημογραφική κρίση από την αύξηση της μετανάστευσης, την κοινωνική ανασφάλεια, ξαναδημιουργείται ένα ενδιαφέρον για θέματα που αφορούν την οικογένεια, θεωρώντας την σημαντικό παράγοντα, που συμβάλλει στην οικονομία, την κοινωνική συνοχή και την τεκνοποίηση, που έγινε σπάνιο «εμπόρευμα.

Όμως τα διάφορα έγγραφα της ΕΕ τα οποία τελευταίως αναφέρονται στην οικογένεια χαρακτηρίζονται ακόμη από κριτήρια ατομικισμού και από τις απαιτήσεις της κατανάλωσης. Αυτός ο ατομικισμός ευρίσκεται επίσης στα «lobby» τόσο ενεργοποιημένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για την προώθηση των γάμων μεταξύ προσώπων του ιδίου φύλου και για την αναγνώριση του δικαιώματος που δίνεται σ’ αυτά τα ζευγάρια να κάνουν υιοθετήσεις παιδιών. Πώς είναι δυνατόν να συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή, παραχωρώντας όλο και περισσότερα ατομικά δικαιώματα, παραμένει ένα αίνιγμα!

Βρισκόμαστε σε ένα κοινωνικό διάλογο στην Ευρώπη απόλυτα ενδιαφέροντα για την Εκκλησία. Όπως προκύπτει από μία έρευνα του CCEE που έγινε το 2006 το ενδιαφέρον των Ιερών Συνόδων της Ιεραρχίας της Ευρώπης για την οικογένεια σε επίπεδο ντοκουμέντων και πρωτοβουλιών είναι μεγάλο και συνεχώς αυξάνει.

Άλλα επίκαιρα θέματα που εξετάστηκαν στην Oradea είναι: Η Τρίτη Ευρωπαϊκή Οικουμενική Συνέλευση που θα πραγματοποιηθεί στην Πόλη Sibiu της Ρουμανίας από τις 4-9 Σεπτεμβρίου του 2007. Η Επίσκεψη του Πάπα στην Τουρκία και η είσοδος της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας στην Ενωμένη Ευρώπη.

Στην έναρξη της Συνάντησης έλαβαν μέρος ο νέος Ορθόδοξος Μητροπολίτης της Oradea, ο Δήμαρχος και ο Αντιδήμαρχος της Πόλης.

Πολλές οι στιγμές συνάντησης με την τοπική Εκκλησιαστική κοινότητα: ιδιαίτερα η τέλεση της Θείας Λειτουργίας κατά το Βυζαντινό Τυπικό και με την παρουσία των μαθητών του Λυκείου της τοπικής Εκκλησίας των Ελληνορρύθμων Ρουμάνων την Παρασκευή 2 Μαρτίου και η τέλεση Πολυαρχιερατικού Συλλείτουργου στον Καθεδρικό ναό της Πόλεως στις 4 Μαρτίου.

Οι Πρόεδροι έφυγαν έχοντας στην καρδιά τους τη Ρουμανία και τη μαρτυρία των χριστιανών αυτής της Χώρας.

Στην παραπάνω Συνάντηση, τον Πρόεδρο της Ιεράς Συνόδου της Καθολικής Ιεραρχίας της Ελλάδος, εκπροσώπησε ο Γενικός Γραμματέας της Καθολικής Ιεραρχίας της Ελλάδος, Σεβασμιότατος π. Νικόλαος Πρίντεζης, στον οποίο ανήκει και η μετάφραση του παρόντος Ανακοινωθέντος.